Karakoyunlu Başkenti Erciş

Depremin vurduğu Erciş, Van şehrinin kuzeyinde Van Gölü kıyısında mavi ile yeşilin birleştiği yerde bir Karakoyunlu Türk şehridir. Erciş sadece bir Türk şehri değil aynı zamanda Ötüken gibi, Mevr gibi, Bursa, Edirne, İstanbul ve Ankara gibi bir Türk başkentidir. Erciş, bugün Doğu Anadolu’da  “ben bir Türk başkentiyim”  diye ayakta duran bir şehirdir.

Erciş’i bir Türk şehri yapan, 1054’de Erciş’i ele geçiren Tuğrul beydir. 1071 Malazgirt savaşından sonra Erciş, tamamen Türkleşmiştir. 1100’de Erciş, Selçuklu Beyi Sökmen’in kurduğu Ahlatşahlar beyliğinin bir parçası olmuştur. Bu dönemde Erciş gelişmiş ve önemi artmıştır. Çünkü Erciş, kuzeyden gelen Hıristiyan ordularının akınlarına karşı bir set oluşturmuştur. 1208’de böyle bir akında Gürcü orduları Erciş’i yok etmiş, halkı katletmişlerdir.
Kadem Paşa Hatun Kümbeti Erciş
Erciş gerçek önemine Karakoyunluların başkenti olduğu 1365-1469 seneleri arasında kavuşmuştur. Karakoyunlular, Bayram Hoca’nın önderliğinde, İlhanlı Devleti’nin yıkılmasından sonra bölgedeki güç boşluğunu ortadan kaldırmak amacı ile bir araya gelen ve örgütlenen Türkmen aşiretlerinin devletidir. Bu devlet kısa zamanda Van Gölü çevresi ve Doğu Anadolu’da etkin bir güç haline gelmiştir. Ancak Karakoyunlular 1469’da Akkoyunlulara yenilmiş ve bir devlet olarak ortadan kalkmışlardır.

Erciş’in bundan sonraki tarihi, Akkoyunlu, Safevi ve Osmanlı devletleri arasındaki mücadelenin ortasında kalmak ve nihayet Osmanlı Devletinin Kafkasya’ya açılan kapısı olmak şeklinde gelişmiştir. 1918 yılı Erciş’e tekrar zulüm getirmiştir. Ayaklanan Ermeniler şehirde Türklere yönelik katliam gerçekleştirmişlerdir. Şehir, Rus birliklerinin işgaline girmiştir. 1 Nisan 1918’de Türk birlikleri Erciş’i Ruslardan geri almıştır.

Cumhuriyet döneminde Erciş, çevredeki Kürt köylerinden göç almış, Erciş’e yerleşen Kürtler Erciş’in kültürel dokusunun bir parçası olmuşlardır. 1980’lerin başlarında Erciş’e Afganistan’dan komşular gelmiştir. 1983’de Afganistan’dan kaçan 1150 Kırgız, Erciş’in eski adı Altındere yeni adı Ulupamir olan köyüne yerleşmişlerdir. Böylece Erciş’e 1054’den sonra Orta Asya’dan ikinci bir göç gerçekleşmiştir.

1990’lı yıllarda ise Türkiye için olduğu gibi Erciş için de zor günler başlamıştır. Çünkü Erciş’e PKK sempatizanı Kürt köylüleri göç etmeye başlamışlardır. Böylece PKK, Erciş’te bir örgütsel altyapı oluşturmaya başlamıştır. Ancak bu örgütsel altyapı başını ancak 2005 sonrasında ortaya güçlü bir şekilde çıkarmaya başlamıştır. PKK, Erciş’te düğünleri PKK şenliklerine dönüştürmüştür. Erciş’in bir Kürt şehri olduğu propagandası yapılmaya başlanmıştır.

Erciş’te Türk olduğunu söyleyenlere  “Ne Türkü, hepimiz Kürdüz” şeklinde mahalle baskısı uygulanmaya başlanmıştır. Ancak Erciş, PKK’nın bu baskılarına taviz vermemiş ve Karakoyunlu Türkleri PKK’lı çapulculara karşı sert tepki göstermişlerdir. Erciş’e 1990 öncesinde göçen ve Erciş’in kültürel dokusunun parçası olan Kürtler de PKK’ya taviz vermeyerek mücadele etmişlerdir. Erciş’te Türk milliyetçileri, bu dik duruşun ve tavizsiz mücadelenin öncüleri olmuşlardır.

Erciş, şimdi büyük bir felaket ile karşı karşıyadır. Deprem, Erciş’i Gürcü orduları ve Ermeni çetelerinin tahribatı gibi tahrip etmiştir. Erciş’ten şimdi yardım ve destek isteği yükselmektedir. Depremin Erciş’ten Anadolu’nun başka bölgelerine yeni bir göç dalgasının başlamasına neden olmasına izin verilmemelidir. Önümüzdeki günlerde Erciş; aydınlar, halkımız tarafından ziyaret edilmeli ve maddi, manevi destek verilmelidir.

Şimdi Erciş’te ailelerini, yıkılan binaların altından çıkarmaya çalışan, Türk milliyetçilerinin öncü aydınları, bilinç ve mücadele kaynağı olan sevgili kardeşim İlhami ve sevgili kardeşim İzzet’e bu vesile ile baş sağlığı diliyorum. Allah, onların ve diğer Ercişlilerin yardımcısı olsun.

Prof. Dr. Ümit ÖZDAĞ –  26 EKİM 2011

(Fotoğraf: Ali Dağer)

Reklamlar

2011 Erciş Depreminde yaşamını yitirenlerin alfabetik sıralı listesi

Ahmet Altaş
Ali Akıllı
Ali Beyazhançer
Ali Çağlar
Anahtarcı İsmail ve Çocukları
Atilla Cengiz
Ayşe Kaya
Barış Aydın
Berat Kandemir
Birsu Genç
Cabir Dursun
Cabir Varol
Cengiz Çiftçi (Ziraat müh)
Cengiz Ubeydullah “Avukat”,
Cihat Bayram
Coşkun Aca
Davut Çevik
Demet Nalbantoglu
Dilaver Sakik (Avukat)
Edibe Çiftçi, Kızı Sibel ve Damadı
Ekin Canpolat
Ekrem Akay
Ekrem Çelebi’nin oğlu
Elif Bozkaya
Emine Ergül
Emirhan İzgi
Emrah (Atilla) Akbulut
Emrah Elçi (Muradiyeli)
Enes Keleş
Ensari Dilmaç
Erdem Akay
Ergün Çevil
Ergün Nalbantoğlu, Eşi, Çocuğu, Şüheda Nalbantoğlu
Erhan Doğu
Esat Doğan
Esra Nalbantoğlu
Fatih Dinler
Fatma Büyükaslan
Fatoş Gözüaçık
Ferhat Kaya
Fırat (Feti) Gözüaçık
Gül Gözüaçık
Gültekin Keleş
Güneş Çemen ve Kızlar
Hakan Yurtkuran (Diş Dr.)
Hamide Polat
Harun Demirtaş (Öğr) ve eşi
Hüsna Kazancı
İbrahim Minaz
İhsan Hürünal
İsmail Canpolat
Kadir Çemen, Güneş Çemen ve Kızları
Kemal Başoğlu
Kenan Halifeoğlu
Maaşallah Minaz
Mahmut Çalıkoğlu
Mehmet Başıaçık
Mehmet Coşkunüzer, eşi, kızı, oğlu, gelini
Mehmet Kılıç Hocanın oğlu, gelini, torunları
Mehmet Kupçuk
Mehmet Yılmaz
Melek Kaya ve Kızı
Mesut Özata (Öğr)
Minadiye ßeyazhançer
Muammer Anıl
Muhammed Ali Çelik
Muhammed Yapılcan
Muharrem Malazgirt
Muhlise Yok
Murat Başkaya İdeal Mağazası Sahibi İnan Beyin eşi Suna, kızı Reyan
Murat Demir ve Eşi
Murat Gül
Murat İşler (Öğr)
Murat Turan
Mustafa Kaya (Tek evl . Mh.)
Namık Göldaş
Necdet Karadaş (Banka Müdürü)
Necmi Ergül Öğretmen ve Çocukları (Pınar Ergül, Aylin Ergül, Seda Ergül)
Nedim Çevik
Nesrin Yiğit, Eşi, Evladı
Nur Gözüaçık
Nurdan Örnek
Nurten Nas
Nusret Sarman
Oktay’ın Klübünden Cane
Onur Çoşkunüzer ve Eşi
Onur Han
Orhan Nalbantoglu ve eşi
Orhan Sevinç (Sınıf Öğr)
Öğr. İlçemizde görevli, başka illerden gelen merhum Öğretmenler
Öğrt. Alime Paşa (Manisa)
Öğrt. Alpaslan Altuntaş (İncirliova/Aydın )
Öğrt. Betül Can Tuşba
Öğrt. Emel Subaşıay (Turgutlu)
Öğrt. Hasan Akbulut (Çorum)
Öğrt. İrfan Ataseven (Karaman Sarıveliler)
Öğrt. Melike Atman (Afyon Dinar’lı)
Öğrt. Mustafa Akgün (Trabzon Şalpazarı)
Öğrt. Mustafa Akgün (Trabzon Şalpazarı)
Öğrt. Mustafa Özden (Konya)
Öğrt. Mustafa Yardımcı (Meb Md. Patnos)
Öğrt. Okay Yaşar ( Ordu Perşembe)
Öğrt. Özgür Subaşıay (Manisa Turgutlu)
Öğrt. Senem Aka (Eskişehir)
Öğrt. Ümit Kaplan (Bolu)
Öğrt. Zehra Şelale (Antalya)
Ömer Bayramoğlu
Ömer Çelik
Ömer Çevik
Ömür Kılıç
Öykü Kılıç (İzgi ve Kılıç ailesinden Mehmet, Kezban, Onur, Derya, Elif Coşkunözer, Serkan, Erdin,)
Özcan Kılınç (Öğr)
Özgür Binici
Özkan Keserci
Paşa Usta Kayısı Sanayiden
Rabia Dağıstan
Ramazan Sevinç
Rıdvan Gül
Ruhi Binici ve oğlu
Rümeysa Karakaş
Sacit Erdoğan
Safiye Göldaş
Salih Göldaş, Eşi, Kızı
Samet Kanter (Öğr)
Selçuk Erdem
Serhat Gür
Serhat Özkan
Sermin Çelik
Servet Kayran
Sevilay Çiftçi
Sıddık ? (Öğrt.)
Sıddık Kırbaç
Sibel Deryal
Sibel Kılıç
Sibel Şahiner
Sinan Avcıbaşı
Sinan Çetinkaya
Süleyman Deryal
Şemsettin Erdem
Şeval İşler
Şükran İzgi (Hamile)
Şükran Nalbantoglu
Tamer Mantaş
Taner Akgün
Turgut Has “Muavin”
Uğur Rona
Ümit Türkmen
Vildan Kazancı
Yakup İzgi
Yaşar Keleş
Yunus Çevik
Yusuf Karsak
Yusuf Ürek
Yücel Kılıç
Yücel Kılınç (Mat Öğr.) eşi, kızı
Zehra Göldaş
Zeynep Şahiner
Zeynep Tekin
Zöhre Gündüz
Zülküf Altınkaynak
Zülküf Büyükaslan

Biliyoruz ki deprem değildir öldüren, aymazlıktır, tedbirsizliktir, denetimsizliktir, sistemsizliktir.

Ölenlere rahmet kalanlara başsağlığı, yakınlarına sabır diliyoruz.

Eksik ve yanlışlar için düzeltme notlarınıza ihtiyaç var…